Program Pracownie Kompas Jutra 2026–2029 – co zmieni w szkołach?
Program Pracownie Kompas Jutra to długo zapowiadany rządowy program wsparcia szkół podstawowych w tworzeniu oraz doposażaniu pracowni przyrodniczych i praktyczno-technicznych. Jego głównym celem nie jest jednak samo przekazanie szkołom nowego sprzętu. Program ma pomóc w zmianie sposobu prowadzenia zajęć – tak, aby uczniowie częściej obserwowali, eksperymentowali, konstruowali i rozwiązywali rzeczywiste problemy.
Ministerstwo Edukacji Narodowej przewiduje, że na realizację programu w latach 2026–2029 zostanie przeznaczonych łącznie 200 mln zł. Środki mają wspierać szkoły w przygotowaniu zaplecza potrzebnego do realizacji nowych zajęć przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych.
Co program może oznaczać dla szkół, nauczycieli i uczniów? Jakie pracownie mają powstać i czym kierować się podczas planowania ich wyposażenia?
Czym jest program Pracownie Kompas Jutra?
Program Pracownie Kompas Jutra jest jednym z elementów zmian związanych z Reformą26. Kompas Jutra. Ma wspierać organy prowadzące szkoły podstawowe w zakupie sprzętów, narzędzi i pomocy dydaktycznych przeznaczonych do prowadzenia zajęć:
- przyrodniczych,
- praktyczno-technicznych,
- opartych na obserwacji i doświadczeniach,
- rozwijających umiejętność samodzielnego działania.
Zgodnie z założeniami programu szkoła ma nie tylko przekazywać uczniom wiedzę, ale również stwarzać warunki do jej praktycznego wykorzystywania.
Uczeń powinien móc samodzielnie przeprowadzić obserwację, wykonać pomiar, sprawdzić działanie określonego mechanizmu, zbudować prostą konstrukcję i wyciągnąć wnioski z wykonanego doświadczenia.
Program ma zapewnić szkołom wyposażenie potrzebne do prowadzenia takich aktywności.
Dlaczego szkoły potrzebują nowych pracowni?
Nowoczesna edukacja przyrodnicza i techniczna wymaga czegoś więcej niż podręcznik, tablica i prezentacja multimedialna.
Uczniowie znacznie lepiej rozumieją zjawiska, kiedy mogą je zobaczyć, zmierzyć i samodzielnie sprawdzić. Inaczej uczy się o pogodzie, oglądając ilustrację w książce, a inaczej, kiedy można korzystać ze stacji pogodowej, obserwować zmiany temperatury i porównywać wyniki pomiarów.
Podobnie jest z zagadnieniami technicznymi. Wiedza o konstrukcjach, właściwościach materiałów czy działaniu prostych mechanizmów staje się bardziej zrozumiała, kiedy uczeń może coś zaprojektować, zbudować, przetestować, a następnie poprawić.
W dokumentach dotyczących programu wskazano, że 30,8% szkół podstawowych uznało liczbę posiadanych pracowni specjalistycznych za niewystarczającą, a 47,3% zadeklarowało potrzebę ich doposażenia w odpowiednie meble i sprzęt.
Program Pracownie Kompas Jutra ma odpowiadać właśnie na tę potrzebę.
Sprawdź, jakie urządzenia mogą wspierać realizację programu „Pracownie Kompas Jutra”
Dlaczego szkoły potrzebują nowych pracowni?
Nowoczesna edukacja przyrodnicza i techniczna wymaga czegoś więcej niż podręcznik, tablica i prezentacja multimedialna.
Uczniowie znacznie lepiej rozumieją zjawiska, kiedy mogą je zobaczyć, zmierzyć i samodzielnie sprawdzić. Inaczej uczy się o pogodzie, oglądając ilustrację w książce, a inaczej, kiedy można korzystać ze stacji pogodowej, obserwować zmiany temperatury i porównywać wyniki pomiarów.
Podobnie jest z zagadnieniami technicznymi. Wiedza o konstrukcjach, właściwościach materiałów czy działaniu prostych mechanizmów staje się bardziej zrozumiała, kiedy uczeń może coś zaprojektować, zbudować, przetestować, a następnie poprawić.
W dokumentach dotyczących programu wskazano, że 30,8% szkół podstawowych uznało liczbę posiadanych pracowni specjalistycznych za niewystarczającą, a 47,3% zadeklarowało potrzebę ich doposażenia w odpowiednie meble i sprzęt.
Program Pracownie Kompas Jutra ma odpowiadać właśnie na tę potrzebę.
Pracownia przyrodnicza – miejsce obserwacji i eksperymentów
Pracownia przyrodnicza nie musi być wyłącznie salą z modelami anatomicznymi i planszami. Powinna być przestrzenią, w której uczniowie mogą samodzielnie badać otaczający ich świat.
Dobrze zaplanowane wyposażenie może umożliwiać między innymi:
- obserwowanie obiektów przyrodniczych;
- poznawanie właściwości światła, dźwięku, powietrza i wody;
- wykonywanie pomiarów temperatury i innych wielkości;
- obserwowanie zjawisk atmosferycznych;
- badanie właściwości różnych materiałów;
- przeprowadzanie bezpiecznych doświadczeń;
Najważniejsze jest jednak to, aby wyposażenie pracowni nie tworzyło przypadkowego zbioru pomocy. Każdy element powinien odpowiadać na konkretną potrzebę dydaktyczną i pozwalać nauczycielowi zaplanować zajęcia, w których uczeń jest aktywnym uczestnikiem.
Ekopracownie pod chmurką
W ubiegłym i bieżącym roku, dzięki programowi „Ekopracownia pod chmurką”, przy wielu szkołach powstały terenowe pracownie przyrodnicze, które umożliwiają prowadzenie zajęć bezpośrednio na świeżym powietrzu. W Naukowych Placach Zabaw pomagamy tworzyć takie przestrzenie, wyposażając je w urządzenia wspierające obserwację przyrody, wykonywanie doświadczeń i naukę poprzez działanie. W ekopracowni można wykorzystać między innymi zegary słoneczne, kompasy, lunety, urządzenia sensoryczne, tablice ekologiczne oraz interaktywne gry edukacyjne. Zobacz dostępne urządzenia do ekopracowni pod chmurką i sprawdź, jak stworzyć funkcjonalną przestrzeń do prowadzenia zajęć przyrodniczych w terenie.
Nabór do programu Pracownie Kompas Jutra już się rozpoczął!
Wnioski można składać do 3 sierpnia do godziny 15:00. Więcej informacji na stronie rządowej: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ogloszenie-o-naborze-wnioskow-na-rok-2026-w-ramach-rzadowego-programu-pracownie-kompas-jutra
Najważniejsze informacje
Czym jest program Pracownie Kompas Jutra?
Jest to rządowy program wspierający wyposażenie i doposażenie szkolnych pracowni przeznaczonych do prowadzenia zajęć przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych.
Kto ma składać wniosek o dofinansowanie?
Program jest skierowany do organów prowadzących szkoły podstawowe oraz do jednostek samorządu terytorialnego prowadzących publiczne placówki doskonalenia nauczycieli. Szczegółowa ścieżka składania wniosków będzie wynikać z ostatecznej dokumentacji naboru.
Ile ma wynosić dofinansowanie?
Zgodnie z projektem wsparcie dla jednej szkoły lub placówki ma wynosić od 10 000 do 30 000 zł. Dotacja ma stanowić maksymalnie 80% kosztów zadania.
Na co będzie można przeznaczyć środki?
Środki mają służyć zakupowi sprzętów, narzędzi i pomocy dydaktycznych potrzebnych do prowadzenia zajęć przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych. Ostateczny katalog wydatków będzie wynikał z przyjętych dokumentów programu.
Gdzie znaleźć propozycje wyposażenia?
Rozwiązania wspierające obserwacje, doświadczenia i praktyczne działania uczniów prezentujemy na stronie Pracownie Kompas Jutra.
