Czego uczy swobodna i nieustrukturyzowana zabawa?

Zabawa to dla dzieci jedna z podstawowych potrzeb, której realizacja nie tylko zaspokaja chęć wyszumienia się, wybiegania i spędzenia wolnego czasu,  ale ma głęboki, pozytywny wpływ na życie dziecka i jego rozwój w kolejnych latach życia.

Zabawa na placu zabaw daje możliwość uczenia się nowych rzeczy, rozwija dziecko pod kątem fizycznym, społecznym, emocjonalnym i sensorycznym.
Eksperci dzielą często zabawę na dwie kategorie: zabawę zorganizowaną i swobodną.

W placówkach oświaty dzieci mają najczęściej mocno zorganizowaną zabawę, nadzorowaną i prowadzoną przez dorosłych takie jak: zajęcia rytmiki, wspólne gry czy zajęcia sportowe.

Z kolei zabawa swobodna to czas, który dzieci spędzają na twórczych zajęciach bez specjalnych instrukcji lub inicjacji dorosłych – chyba że dotyczą one bezpieczeństwa.

Każdy rodzaj zabawy ma swoje zalety i wady – zabawa zorganizowana może być przeprowadzona w sposób, który pomaga dzieciom nauczyć się określonych umiejętności i zdolności. Zorganizowana zabaw zachęca również nieśmiałe i mniej aktywne dzieci do wzięcia udziału w aktywnościach.

Wadą zorganizowanej zabawy jest jednak słabszy rozwój kreatywności dziecka, które posiada dokładne instrukcje działania i nie musi szukać rozwiązań na własną rękę.

Swobodna zabawa bez konkretnej struktury np. na placu zabaw pozwala najmłodszym decydować gdzie, z kim i w jakiej kolejności chcą się bawić. Jakie są więc jej najważniejsze korzyści?

  1. Nieszablonowe myślenie

Jedną z najważniejszych korzyści płynących z zabawy bez zbytnio uporządkowanej struktury jest to, że dzieci są zmotywowane do samodzielnego, kreatywnego myślenia. Mogą tworzyć swoje pomysły i ćwiczyć rozwiązywanie problemów, jeśli dorosły nie określi z góry zasad zabawy.

Podczas gdy zorganizowana zabawa ma jasne zasady i zazwyczaj system nagród zachęcający do współzawodnictwa, swobodna zabawa zachęca dzieci do samodzielnego rozwijania swoich wersji zasad i rzeczywistości – tu mogą wykorzystać swoją wyobraźnię – np. zjeżdżalnia może stać się fortecą lub wieżą w zamku, a karuzela statkiem kosmicznym zabierającym dziecko w szalony kosmiczny lot.

  1. Swobodna zabawa jest mniej ustrukturyzowana, a więc motywuje do współpracy.

Bez określonych przez dorosłych zasad zabawy, dzieci automatycznie musza ze sobą współpracować, aby rozwiązywać problemy i móc się ze sobą bawić. Dodatkowo, bez konkretnych instrukcji dzieci muszą same dojść do tego, jak coś działa. Oczywiście – osoba dorosła może czasem wkroczyć, aby przypomnieć dzieciom o wytycznych panujących na placu zabaw i upewnić się, że wszyscy są bezpieczni.

  1. Nauka przywództwa

Podczas zorganizowanej zabawy liderami są rodzice lub opiekunowie. Podczas swobodnej zabawy dzieci muszą wchodzić w role liderów lub w razie potrzeby przejmować role przywódcze.  Swobodna zabawa pomaga rozwijać dzieciom inteligencję emocjonalną, pomagając im zobaczyć, jak to co robią i mówią wpływa na innych.

  1. Uwolnienie nadmiaru energii

Niewątpliwą zaletą zabawy na placu zabaw jest to, że pozwala ona dzieciom cieszyć się zdrową aktywnością na świeżym powietrzu. Dzieci zazwyczaj mają mnóstwo energii, a brak jej spożytkowania może wpływać na ich zdolność do skupienia się np. podczas nauki., powodować depresję i niższą ogólną odporność organizmu.

swobodna zabawa

  1. Walka z siedzącym trybem życia

Dzieci spędzają dużo czasu siedząc w klasie, samochodzie i przed ekranami. W dobie pandemii koronawirusa czas spędzony przed monitorami drastycznie wzrósł, wiec zapewnienie i zachęcenie dzieci do swobodnej zabawy ma świeżym powietrzu powinno być dla nas wręcz priorytetem. W jednym z badań wykazano, że dzieci pomiędzy 6 a 11 rokiem życia spędzają ponad 40% czasu w siedzącym trybie życia. [1] są to niepokojące dane. Pamiętajmy, że ruch i aktywna zabawa ułatwiają sobie radzenie ze stresem, wspomagają również leczenie objawów depresji, a także przeciwdziałają pandemii otyłości wśród najmłodszych.

      5.  Zabawa poprawia funkcje poznawcze

Swobodna zabawa przyczynia się także do poprawy sprawności umysłu, pamięci krótko i długoterminowej, czy też szybkości podejmowana decyzji.

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że okresy zabawy i eksploracji zwiększają ilość BDNF, substancji niezbędnej do wzrostu komórek mózgowych. [2] Około 75% rozwoju mózgu przypada na okres pomiędzy niemowlęctwem a wiekiem 20 lat, a zabawa może sprzyjać intensywnemu rozwojowi poznawczemu poprzez wspieranie tworzenia się nowych połączeń między komórkami nerwowymi w mózgu.

  1. Radzenie sobie z konfrontacją

To nieuniknione, że dzieci będą miały różne pomysły na temat tego, co jest sprawiedliwe a co nie i jakich zasad należy przestrzegać. W domu czy klasie, to rodzicie i nauczyciele podejmują decyzję w imieniu dzieci, a zorganizowane zabawy planowane są tak, aby uniknąć konfliktów. Na placu zabaw i podczas swobodnych zabaw dzieci muszą odkryć własne zasady rozwiązywania konfliktów, a to zachęca ich do nauki dobrej komunikacji i wyrażania siebie.

  1. Akceptacja i szacunek dla różnorodności

Place zabaw są środowiskiem, gdzie spotykają się dzieci w różnym wieku i o różnym poziomie sprawności. W klasach dzieci są najczęściej rozdzielane na podstawie wieku, zdolności i zwykle przebywają w otoczeniu ludzi pochodzących ze swojej społeczności. Na placu zabaw dzieci mogą jednak spotkać osoby o różnym poziomie sprawności lub po prostu z innych środowisk i społeczności. Nauka zabawy i interakcji z osobami, które różnią się od nas poszerza świadomość dziecka na temat akceptacji, tolerancji, pomocy i współpracy z innymi.

  1. Rozwój sensoryki

Podczas nauki w klasie dzieci często uczą się wizualnie, korzystając z książek czy komputerów. Plac zabaw natomiast może być wyposażony w różne urządzenia do zabawy – muzyczne, sensoryczne, naukowe czy też ruchowe, stworzone z myślą o rozwoju wszystkich zmysłów, a to jest niezbędne dla poprawnego rozwoju dziecka.

  1. Umiejętności emocjonalne

 Swobodna zabawa zabawa pomaga dzieciom pokonać strach i opanować emocje. Badania na zwierzętach[3]  wykazały, że zwierzęta dorastające bez zabawy, dorastają w stanie emocjonalnego kompromisu i zastygają w strachu, gdy zostają wprowadzone w nowe sytuacje. Wszystkie ssaki, a nawet większość królestwa zwierząt bierze udział w jakiejś formie zabawy na wczesnych etapach rozwoju  – naukowcy są przekonani, że zarówno dla ludzi i zwierząt taka forma aktywności pomaga rozwinąć umiejętności emocjonalne i fizyczne potrzebne do funkcjonowania w dorosłym życiu.

Zarówno swobodna i ustrukturyzowana zabawa ma ogrom zalet, nie mniej w dobie cyfryzacji i standaryzacji życia społecznego i zawodowego poprzez wytyczne, normy, procedury  – swobodna zabawa jest po prostu nie do przecenienia. Kreatywność, odwaga, odpowiedzialność i dbałość o innych ma swoje źródła dzieciństwie, a ciekawa, swobodna aktywność na świeżym powietrzy w fantastyczny sposób rozwija dzieci, które kiedyś jako dorośli będą mieli losy świata w swoich rękach – dlatego zadbajmy o to, aby im to umożliwić.

W Naukowych Placach Zabaw od lat tworzymy kreatywne przestrzenie do zabawy i nauki. Nasze multi-sensoryczne urządzenia ciekawią, rozwijają i zapewniają wspaniałą zabawę i integrują wszystkich bez względu na wiek i poziom sprawności. Co więcej – na naszych placach zabaw bawić się mogą również dorośli wraz ze swoimi pociechami. Jeśli chcesz, aby w Twojej okolicy, placówce oświaty lub gminie powstał taki wyjątkowy plac zabaw – skontaktuj się z nami już dzisiaj.

[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3527832/

[2] https://www.parentingscience.com/benefits-of-play.html

[3] https://www.psychologytoday.com/intl/blog/freedom-learn/201206/free-play-is-essential-normal-emotional-development

POBIERZ
katalog

interaktywne place zabaw producent
NEWSLETTER
bądź z nami na bieżąco


2021 All right reserved. Park Interakcje

Wszelkie prawa zastrzeżone. Polityka Prywatności. Made by Corvulus